Tassos Moumtzis (Τάσος Μουμτζής), Ayvalık doğumlu bir yazar idi.
 |
| (harita-01) Psarros taraf ından geliştirilen bir haritadır.Tasos Moumtzis'lerin evi haritadaki "27" numaralı yerdir. "25" numara ise, bugün Halk Eğitim Merkezi olan ve yıkıldığı için yerinde bulunmayan Agios Dimitrios Kilisesi'dir. (kaynak: Psarros,2017:138) |
" ... Bu görkemli, güzel ve unutulmaz topraklarda doğdum. Ailem orta sınıfa mensuptu, elbette orta düzeyde eğitim almışlardı, ancak çocuk yetiştirme, beslenme ve eğitim konularında büyük deneyime sahiplerdi. Onların deyimiyle, annem on dört çocuk sahibi oldu. Çoğunu difteri, kızıl ve diğer çocukluk hastalıklarından kaybetti, çünkü o zamanlar bugünkü gibi ilaç ve aşılar yoktu.Mart 1894'te doğdum. Bayan Sophia'nın anaokuluna gittim. Yedi yaşında mahallemdeki ilkokula girdim. Eylül 1906'da o zamanlar 54 öğrencisi olan ilkokula girdim. Eylül 1908'de 38 öğrencisi olan liseye girdim ve Haziran 1912'de 15 kişiyle birlikte mezun oldum. Orada bize neler öğretilmedi ki! En az 6-7 eski yazar, integraller dahil matematik, logaritma, bilimsel aletlerle dolu devasa bir yerde kimya ve fizik, dünya tarihi ve coğrafyası, Fransızca, Türkçe ve Latince, şiir okuma, kaside, müzik teorisi ve 500 dönümlük bir bahçede tarım - ilkokuldan itibaren tarım eğitimi aldık ve hatta tüm tarım işlerine katıldık - ve Malellis bağışı olan, devasa 300x300 metrelik tam spor salonunu ile deniz arasındaki jimnastik alanında eğitim aldık.
Ayvalık okullarının mal varlığının, özellikle gayrimenkullerinin, milyonlarca altın pound değerinde olduğu tahmin ediliyordu. Bir vasiyetname açıldığında, ölen kişinin okullara para veya ağaç şeklinde bağışta bulunmaması nadir görülen bir durumdu. Ayvalık okullarının zeytinliklerinde, her ağaca yakma tekniğiyle "AYVALIK OKULLARI" yazısı işlenmişti.
Mülkler, her zaman metropolit başkanlığında toplanan altmış üyeli bir komite tarafından yönetiliyordu. Üyeleri düzenli olarak yenilenen bu komite, okulların yönetiminden de sorumluydu. Öğretmenlerin ve personelin atama ve görevden alma kararlarını onaylıyor, öğretmenler birliğinden gelen öneriler hakkında kararlar veriyordu.
Yazar büyük olasılıkla 1980'li yıllarda Selanik'te vefat etti.İşte babamızın çocukları için icat ettiği bir çalışma sistemi [1]. Öğleden sonra okuldan döndükten sonra ekmek ve peynir, Agios Dimitrios'un bahçesine oyun oynamaya giderdik. Saat 7:30'da evde olurduk. Yemek yer, en geç 8:30'da yatağa girerdik. Ertesi gün sabah 5 civarında uyanırdık. Yarım saat içinde tuvalet, içecek (genellikle süt ve kışın zencefil, tarçın vb. ile salep - ben biraz sütlü isterdim) gibi ihtiyaçlarımızı karşılardık. Hemen, saat 8'e iki dakika kala, evimizin karşısındaki lisede derslerin başlaması için zil çalana kadar ders çalışırdık. Bu iki buçuk saat, taze sabah zihnimizle, kalan yirmi dört saatte beş veya daha fazla saat ders çalışmakla aynı sonucu verirdi. ..." (Moumtzis,1971:web sayfasından [2])
DİPNOTLAR
[1] Burada yazar Ioannes Demetrakellis-Oikonomos'dan söz ediyor (Köksal,22 Aralık 2014).
[2] Bu yazıyı hazırlaken yayınevi, kitabın Helencesini web sayfaları üzerinden yayınlıyor idi. Yazının Helencesini bu adresten kopyalamıştım. Ancak son düzeltmeleri yapmak üzere yeniden bağlandığımda adres "boş" idi.
son erişim tarihi: 24 Ağustos 2026.
Το Aϊβαλι και η Mικρασιατική Aιολιδα [Ayvalık ve Küçük Asya Aeolyası], (yay.haz.) Kostoula Sklavenitis (Κωστούλα Σκλαβενίτη), Atina: Μορφωτικο Ιδρυμα Εθνικης Τραπεζας [Ulusal Banka Eğitim Yayınları].
