Bu yazı dizisinin adını "AYVALIKLI SANATÇI ve DÜŞÜNÜRLER" haline getirmek zorunda kaldım.
Bunun bir nedeni,Ayvalık'taki özellikle 1850 sonrası oluşan kentsel zenginleşme ve dolayısı ile, Osmanlı Devleti topraklarında "ender yaşanan burjuvalaşma" nedeniyle, çoğu ailenin üçüncü kuşağını "batıdaki modern bilimler okullarında okumaya sevk etmesi" idi. Ki konumuz olan Yiannis Imbriotis (Γιάννης Ιμβριώτης) bu anlamda Paris ve Berlin'de "felsefe ve psikoloji" okumuştu.
Diğer nedeni ise; bu kişilerin 1922 sonrasında gittikleri "Helen ülkesinde" bekledikleri ilgiyle karşılaşmaması, daha da beteri: neredeyse bir yıl süren "İtalya savaşı" (28 Ekim 1940 – 23 Nisan 1941), ardından dört yıl süren "Nazi işgali" (24 Nisan 1941 - 18 Ekim 1944) yaşaması (foto.02), derken, 1974 yılına kadar süren "faşist diktatörlük ile savaş" yılları yaşamış olmasıydı. Tabi buna: ABD ve Birleşik Krallığın desteklediği "Venezelist ve anti komünist" Ulusal Cumhuriyetçi Yunan Birliği (Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος- EDES) ile Yunan Demokratik Ordusu (Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας - DSE) önderliğinde, 1955 yılına kadar süren iç savaşı da eklemek gerekir.
-- * --
Yiannis Imbriotis (Γιάννης Ιμβριώτης) Helen felsefeci, siyaset insanı ve Selanik Üniversitesi öğretim üyesi idi. Marksist düşüncenin Yunanistan'daki en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir.
1898 yılında Ayvalık'ta doğdu. Anne ve babasının isimleri Konstantinos (Kωνσταντίνος) ve Theano (Θεανώ)'du.
Atina Üniversitesi (Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών)'de "antik Helence ve felsefe" okudu. Daha sonra Berlin ve Paris Sorbonne Üniversitelerinde "psikoloji ve felsefe" alanında çalışmalarına devam etti. Yunanistan Milli Kütüphanesi (Εθνική Βιβλιοθήκη)ne kütüphaneci olarak atandı. Bu görevde 1931 yılına kadar kaldı. 1932'de Selanik Aristoteles Üniversitesi (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - ΑΠΘ)'nin "psikoloji" dersine yardımcı doçent olarak seçildi. Bu pozisyonda sekiz yıl hizmet verdikten sonra, şubat 1940'ta, Selanik Aristoteles Üniversitesi Felsefe Okulu felsefe kürsüsüne profesör olarak atandı.
Nazi işgali sırasında, Milli Direniş'e katıldı. 1944 yılında, Ellinikos bölgesi 31 nolu sokaktaki evi Almanlar tarafından bombalandı. Haziran 1944'te, Alman işgal yetkilileri tarafından tutuklandı ve Atina yakınlarındaki Pavlou Mela (Παύλου Μελά) kampına hapsedildi (foto.02), (foto.03)ve (foto.04).
(foto.02) Ludemis adasında sürgün günleri. Fotoğraftakiler soldan sağa: Menelaos Ludemis. Yiannis Imbriotis, ziyaretçileri Katina Fotiadou ve sürgün Dimitris Fotiadis. Ağustos 1950 - Aralık 1951 arası. (kaynak: searchculture.gr)
Nik. Papaperiklis, Yiannis Imbriotis, Kostas Matsaka. Yıl 1950.
(kaynak:facebook.com)
Siyasi görüşleri nedeniyle "kamu hizmetlerinin temizlenmesine ilişkin" (περί εξυγιάνσεως των δημοσίων υπηρεσιών) karar hükümlerine dayanılarak Bakanlar Kurulu kararıyla görevinden uzaklaştırıldığı 1946 yılına kadar, profesörlük görevini sürdürdü. 1946'da Ulusal Direniş örgütündeki arkadaşları; İzmir doğumlu George Tenekidis (Γιώργος Τενεκίδης) ve Kayseri doğumlu Charalambos Theodoridis (Χαράλαμπος Θεοδωρίδης)'inde içinde bulunduğu bir grup arkadaşı ile birlikte, Ege Denizi'ndeki bir adaya sürgüne gönderildi.
Yiannis Imbriotis, Michalis Kyrkos, Lykouris M., Mantakas M., Mariolis K.,
Basiakos K., Partsalidis Mitsos (Moas), Pasalidis Ioannis, Proimakis Manolis,
Sarafis Stefanos, Tsochas Nikos , Hatzis Michalis Tarih 10 Kasım 1951
(kaynak: farosthermaikou.blogspot.com)
1951 yılında sürgündeyken Birleşik Demokratik Sol Parti (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά - ΕΔΑ)'den milletvekili seçildi. İç savaş döneminde iken tekrar tutuklanarak sürgün edildi (foto.05). 1955'te Yunanistan Uluslararası Yardım ve Barış Komitesi (Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Υφεση και Ειρήνη)'nin kurulmasına öncülük etti ve diğer 76 tanınmış kişiyle birlikte kuruluş bildirgesine imzaladı. 1967 yılında bu kez cunta tarafından Leros (Λέρος) adasına sürgüne gönderildi.
Ekim 1975'de Marksist Araştırma Merkezi (Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών)'nin kurucu üyelerinden biri oldu, Diktatörlüğün yıkılması ve Yunanistan Komünist Parti'sinin yasallaşmasının ardından bilimsel ve politik olarak yeniden faaliyete geçti.
Öğrenim gördüğü yıllardan itibaren tanıştığı ve hayat boyu arkadaşı olan ünlü eğitimci Roza Ioannou (Ρόζα Ιωάννου) ile evlendi. Roza, Helen eğitim tarihinde; 1937 yılında kurulan, zihinsel engelli çocukların eğitimi için çalışan Atina Model Özel Okulu (Προτύπου Ειδικού Σχολείου στην Αθήνα - ΠΕΣΑ)'nun kurucularından birisi olması nedeni ile ünlüdür. Çiftin hiç çocuğu olmadı.
Yiannis Imbriotis, Helen dilinde dersler verdi ve yazdı. Fikirleri ve eserleriyle Helen harflerini zenginleştirdi ve Selanik Aristoteles Üniversitesi Felsefe Okulu'nun entelektüel demokrasisine katkıda bulundu. Yazılı çalışmaları zengin olup felsefi, politik ve ideolojik konularını kapsamaktadır.
5 Kasım 1979'da, 91 yaşında Atina'da öldü. Vasiyeti ile gelirini felsefe bölümü öğrencilerinin Felsefe Fakültesi'ndeki öğrenimleri sonuna kadar desteklenmesi amacıyla kullanmak üzere Selanik Aristoteles Üniversitesi'ne bıraktı. Ayrıca zengin kütüphanesini Felsefe Bölümü'ne miras bıraktı.
BİBLİYOGRAFİSİ
1924
Ψυχανάλυση Εκθεση Των Θεωριών Του S. Freud
Atina: [yay. y], 11.0 x 18.0 cm, s.53.
1931
Παθολογική μνήμη
Atina: L. Th. Lampropoulou (Λ. Θ. Λαμπροπούλου), .... cm, s.178.
1932
Μορφολογική ψυχολογία
Atina: Serasi (Σεραση), .... cm, s.269.
1939
Η φιλοσοφία του Μπερξόν
Selanik: ... (), .... cm, s.326.
1950
Η μοίρα του ανθρώπου
1955
Επιστήμη, τέχνη, μαγεία
1957
Η ιδεολογία του πολέμου
1959
Η κοινωνική σημασία της ιδεολογίας του δημοτικισμού
1959
Η αφηρημένη τέχνη
1961
Η σημερινή ηθική κρίση
1963
Κριτική των αξιών του νεοελληνικού πολιτισμού
1965
Ο σοσιαλιστικ ός ανθρωπισμός
1974
Η φιλοσοφία του Καντ από μαρξιστική θεώρηση
Atina: Diyojen (Διογένης), .... cm, s.96.
1978
Δοκίμια μαρξιστικής φιλοσοφίας
Atina: Sýnchroni Epochí (Σύγχρονη Εποχή), 14.0 x 21.0 cm, s.294.
1979
Ο ψυχισμός και η παβλοφική διδασκαλία
Atina: Sýnchroni Epochí (Σύγχρονη Εποχή), 14.0 x 21.0 cm, s.93.
-
--
KAYNAKÇA
----, -. (2011).
Βιογραφική Εγκυκλοπαίδεια του Νεωτέρου Ελληνισμού 1830-2010 - Αρχεία Ελληνικής Βιογραφίας, Metron Yayınları (Εκδόσεις Μέτρον), c.1.ss. 638-639.
(foto.01)Stratis Doúkas (Στρατής Δούκας) (6 Mayıs 1895, Ayvalık - 26 Kasım 1983, Atina) (kaynak: sansimera.gr)
Stratis Doúkas (Στρατής Δούκας), Helen yazar, sanat eleştirmeni ve ressamıdır.
6 Mayıs 1895 günü, Constantis Doúkas (Κωσταντή Δούκα) ve Aimilías Chatziapostolí(Αιμιλίας Χατζηαποστολή)'nin oğlu olarak Alibey Adası (Μοσχονήσια :: Moschonisia)'nda dünyaya geldi.
Kardeşleri; Dimitris (1896), Eleni (1898) ve Alekos (1900) idi. Liseyi 1912 yılında memleketi Ayvalık'ta bitirdi ve aynı yıl Atina Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu ve lise yıllarından beri dost olduğu Fotis Kontoglou ile birlikte bir süre aynı evde yaşadı. Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması sonrasında öğrenciliğine ara vererek, Midilli ve Athos Dağı'nı ziyaret etti (foto.02).
(foto.02)Stratis, Spyros Papaloukas ile Atos Dağında. (kaynak: eliaserver.elia.org.gr)
1913 yılında Antónis Protopátsis (Αντώνης Πρωτοπάτσης) ile birlikte Midilli'de folklor çalışmaları düzenledi ve 1916-1923 arasında Milli Savunma (Εθνική Άμυνα)'ya gönüllü olarak katıldı. Makedonya ve Anadolu'da savaştı ve yaralandı (foto.03).
(foto.03) Piyade subayı üniforması giyen Stratis Doukas 1921 yılı.
(kaynak: eliaserver.elia.org.gr)
1923'te ordudan emekli oldu ve Anadolu halk sanatı ve el sanatlarını Yunanistan'da yayma çabasına yöneldi (foto.04). O yıllarda Fotis Kontoglou ve Spyros Papaloukas'ın eserlerinin yer aldığı resim sergileri düzenledi.
(foto.04) Stratis Doukas 1927 yılında, Selani'te "Kiutachia" (Kütahya) seramiklerinin önünde.
(kaynak: eliaserver.elia.org.gr)
1927'de ciddi bir hastalık geçirip Selanik'te iyileştikten sonra resim yapmaya başladı.
1931 yılında heykeltıraş Yannoulis Chalepas (Γιαννούλης Χαλεπάς)'ın eserleriyle çalışmaya başladı ve ressam Nikos Gabriel Pentzikis (Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης) ile tanıştı. 1934'te Yunan Yazarlar Cemiyeti (Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών)'nin kuruluşunda yer aldı. 1935-1937 yılları arasında; ressam ve şair Dimitris Pikionis (Δημήτρης Πικιώνης), ressam Spyros Papalukas (Σπύρος Παπαλουκάς), ressam Nikos Hatzikyriakos Gikas (Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας) ve mimar Patroklos Karantinos (Πάτροκλος Καραντινός) ile birlikte, To Trito Mati:: Üçüncü Göz (Το Τρίτο Μάτι) sanat dergisini çıkarttı.
1937-1940 arasında Selanik Turizm Kurulu (Τουριστικής Επιτροπής Θεσσαλονίκης)'nda çalıştı ve 1940-1941 Yunan-İtalyan Savaşı sırasında subay olarak görev yaptı. 1942'de Atina'ya döndü ve ilk evliliğinden iki çocuğu olan, 1903 doğumlu Dímitra Manganá (Δήμητρα Μαγγανά) ile evlendi (foto.05).
(foto.05) Dímitra ve Stratis'in fotoğrafı. (kaynak: homouniversalisgr.blogspot.com)
O yıl, anti faşist Ulusal Direniş Örgütü (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) EAM saflarında yer alan, Yunanistan Komünist Partisi (Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας) KKE'ne üye oldu ve işgalci Nazilere karşı milli direnişe katıldı (foto.07) .
Bir eylem sırasında Alman işgalciler tarafından yakalandı. Kurtuluştan sonra Uluslararası Kızıl Haç kliniklerinde görev yaptı.
1949-1950 yıllarında Eléfthera Grámmata (Ελεύθερα Γράμματα)'da yöneticilik yaptı. Yine aynı yıllarda Yunan Yazarlar Derneği'nin danışmanı ve genel sekreteri oldu.
(foto.07) Ulusal Direniş Örgütü (kaynak: el.wikipedia.org/)
1962'de prostat ameliyatı geçirmek üzere Moskova'ya gitti. Operasyon istenilen başarıda gerçekleşmedi ve hayatının geri kalanını Atina'daki evinde yatalak olarak geçirdi. Dönünce Diagonios (Διαγώνιος) sanat dergisinde çalıştı. Odiporos (Οδοιπόρος) ve Enotia (Ενώτια) adlı eserleri tamamladı.
1967-1974 arasında hüküm süren 21 Nisan faşist darbesi tarafından sürekli zulüm gördü ve hayatının son yıllarını huzur evlerinde geçirdi (foto.08) .
1979 yılında, Avrupa Sanat Merkezi'nde biyografik tanıklıkların birleştirildiği, 1924-1929 dönemi resimlerinin retrospektiflerinin sergilendiği bir etkinliği düzenledi.
Bu sergi "Vila Vouga'da Stratis Doukas Müzesi"nin kurulması fikrinin oluşmasını da sağlamıştır (foto.09).
(foto.08) 1967-1974 arasında Yunanistan'da iktidarda kalan "Albaylar Cuntası". (kaynak: el.wikipedia.org)
(foto.09) 24 Haziran 1982 günü Vila Vouga'da açılan Stratis Doukas Müzesi. (kaynak: pahellenicfoundation.org)
Kardeşi Alékos Doúkas (Αλέκος Δούκας) 1927'den Avustralya'ya göç etti ve burada Yunan edebiyatı ve oradaki işçi hareketinde önemli bir figür olarak ortaya çıktı. 1962 yılında bir barış gösterisinden dönerken öldürüldü. Kız kardeşi Eléni Doúka Androníkou (Ελένη Δούκα Ανδρονίκου) ve ailesi ise 1938'de Avustralya'ya yerleşti.
Stratis Doúkas 26 Kasım 1983 'te Atina'da öldü.
BİBLİYOGRAFİSİ
Türkçeye "Bir Esirin Anıları" (2003) ve "İstanbul'un Fethi Dukas Kroniği 1341-1462" (2013) adlarıyla iki eseri çevrilen Stratis Doúkas, aşağıdaki bibliyografyayı yaşama geçirmiştir.
1929
Ιστορία ενός αιχμαλώτου
Atina: Ch. Ganiaris (Χ.Γανιάρης), 11.5 x 14.5 cm, s.75.
Stratis Doúkas'ın kısa öykü-belgeselidir. İlk kez 1929'da yayımlandı ve ardından 1936'da ikinci baskısı yapıldı. Anadolu kıyılarından zamanında kaçamayanların 1922 yılındaki macerasın, en kısa ve en dramatik biçimde anlatır. İşgal ve faşizm 30 senesini sessizlik içinde geçirdi. Kitabın üçüncü baskısı 1958, dördüncü baskısı 1962 ve beşinci baskısı 1969 yılında yapıldı. 1920'ler Yunanistan'ında ilkelci ilgilerin hakim olduğu bir ortamda Doúkas'ın kitabı ilk yayımlamasındaki amacı folklorikti. Birinci ve ikinci baskılar "Yunan ve Türk halkının ortak şehitliklerine" ithaf edildi. Sonraki baskılarında, ise tarihi metin özelliğine erişti ve üçüncü baskıyla ideolojik olarak dönüşüme uğradı. Bu baskısında "halkların ortak şehitliklerine" ithaf edildi. bunun nedeni Alman işgali ve soykırım olayları veya Doúkas'ın sosyalist fikirleri olabilir. Beşinci baskıda giriş bölümü kaldırıldı. 1980'den itibaren, o zamana kadar yalnızca 7 kez basılmışken, 2000 yılına kadar 20'den fazla yeniden basımı gerçekleşti.
Markos, Stratos,Artemis ve Yiorgos tarafından kurulan "Pire Dörtlüsü"
Stratos Pagioumtzis (Στράτος Παγιουμτζής) (1904 - 16 Kasım 1971), Helen rebetiko şarkıcısıdır.
1904 yılında Ayvalık'ta doğdu. Michális (Μιχάλης) ve Kalliopi (Καλλιόπη), üç çocuklarını yanlarına alarak Ayvalık'tan Midilli'ye geçtiler. Daha sonra, daha iyi bir yaşam hayaliyle, 1918 yılında Pire Limanı'na doğru yol aldılar.
Pagioumtzis,burada önce babasıyla beraber balıkçılık yaptı sonra, "gemitzis" (γεμιτζής), yani limanın dışına demirleyen gemilere yiyecek ve diğer malzemeleri taşıyan bir tür kayıkçılıkla uğraştı. Sürekli "fakirlikle" boğuştu. Çocukluğundan beri şarkı söylemek onun en büyük tutkusuydu. Hatta onun için "boynunda bülbül yuvaları var" denilmekteydi.
1920'lerin sonlarında profesyonel olarak şarkı söylemeye başladı ve kısa süre sonra Pire'deki müzisyenlerle temasa geçti. İlk kayıtları 1933'te piyasaya çıktı.
1934 yılında Márkos Vamvakáris (Μάρκος Βαμβακάρης), Anesti Delia (Ανέστης Δελιάς) ve Yiorgos Batis (Γιώργος Μπάτη) birlikte "Pire'nin ünlü dörtlüsü" (Η τετράς η ξακουστή του Πειραιώς) adında bir rebetiko dörtlüsü kurdular. Aynı yıldan itibaren plak kayıtlarına da başladılar.
1925'de bir "Café Aman" da rebetiko yapan topluluk. (kaynak: bilgin.esme.org)
Rebetiko (ρεμπέτικο), Yunanistan'da otoriteye karşı gelen ve esrar tekkelerinde yaşayan topluluklara verilen addan türemiş olduğu varsayılır. Ayrıca, Osmanlı Türkçesi'nde "ruba'at" veya çoğul haliyle "arba'at" yani dörtlü anlamına gelen, "reb", "rab" terimlerinden türediği de söylenir.
Rebetiko'yu kıta Yunanistan'ına asıl taşıyıcıları, özellikle alt tabakadan işsiz güçsüz insanlar ve rebetler olmuştur. Sözlerinin ana teması rebetis'lerin dar sosyal çevreleriyle sınırlı kalmıştır.
Ressam Alexandros Korogiannakis'e Atina Belediyesi'nin 2022 yılında yaptırdığı "Vyronas'da bir Café Aman" tablosu. (kaynak: greeknewsagenda.gr)
1922 yılı rebetikonun gelişmesinde ve yayılmasında dönüm noktasıdır. Kurtuluş Savaşı (Helenler bunu "Küçük Asya Felaketi" Μικρασιατική καταστροφή olarak adlandırır) sonrasında, büyük kentlere kitleler halinde gelen sığınmacılar, ülkenin toplumsal ve kültürel gerçekliğinde önemli değişiklikler meydana getirdiler. Yaşadığı çevreden ayrılan bu insanlar, yoksulluk ve işsizlikle karşı karşıya kaldılar ve rebetlerle aynı toplumsal yaşamı paylaştılar. Böylece, İstanbul ve İzmir kökenli sığınmacılar kendi enstrümanlarıyla, kent merkezlerinde kurulan "Kafe Aman" lara "takılan" Helen kentsoylularca dinlenilen bir müzik türü oluşturdular.
Sığınmacı işadamları rebet müziğinin çalındığı kendi Kafe Aman'ları açtılar. Böylece, hapishane ve tekkelerin dar sınırlarından kurtulan rebet müziği daha geniş toplumsal çevrelerinin duygularını dile getirmeye başladı. Bu sırada, Helen tarım toplumunun müziği olan halk müziği doyum noktasına ulaştığı bir dönemde oluşan boşluk, sığınmacılar ve rebetlerle doldurulmuş oluyordu.
Helen tarihçi, folklor araştırmacısı ve yazar Elias Petropoulos (Ηλίας Πετρόπουλος) bu müziği: "
1- İzmir dönemi (1922-1932): İzmir usulü Kafe Aman'ların hüküm sürdüğü dönem.
2- Rebetikonun yeraltına inmesiyle karakterize edilen klasik dönem (1942-1952).
3- Popüler dönem: Rebetiko bu dönemde yer altı sendromundan kurtulduğu ve Helen ulusal müziği haline geldiği dönem"
olarak, biraz da "fado" etkisinde kalarak üçe ayırmaktadır (Petropoulos,2000).
"Pire'nin ünlü dörtlüsü" ilk kez 1934 yazında Pire'de sahneye çıktı. Toplulukta herkes şarkı söylüyordu ama Pagioumtzis ana şarkıcı idi. Grubun lideri olan Vamvakáris onun ses yeteneklerine inanmıyordu. Pire'deki plak kayıtlarının ilk yıllarında Pagioumtzis, şarkı söylemediği zamanlarda bile kayıtların çoğuna katıldı. Vamvakaris'in ilk şarkılarının çoğunda buzuki çalıyor, kayıttaki katılımcıları selamlıyordu: "Canlı şarkılarınızla Merhaba Marko", "Buzoukinle seni selamlıyorum" . Hatta bazen kendini de selamlıyordu: "Sana da merhaba, somurtkan Stratos".
Atina Pire Limanında bir grup rebetiko sanatçısı. Ayakta duran takım elbiseli kişi Stratos Pagioumtzis'dir. (kaynak: newsbeast.gr)
Otuzlu yaşların ortalarında Stratos Pagioumtzis'in sesi artık "efsaneydi". 1935-1937 yılları arasında birçok plak kaydetti ve grubu ile konserler verdi. Yannis Metaksas (Ιωάννης Μεταξάς)'ın yönetimi sırasında, 1937 yılında, "esrar kullandığı" gerekçesi ile tutuklandı ve bir süre Sifnoz (Σίφνος) (Yavuzca) adasında hapsedildi.
Alman İşgalinden sonra Pagioumtzis; Márkos Vamvakáris (Μάρκος Βαμβακάρης), Vassilis Tsitsanis (Βασίλης Τσιτσάνης), Manolis Chiotis (Μανώλης Χιώτης) gibi eski halk sanatçılarıyla tanıştı ve onlara işbirliğine geçti. Ayrıca, Apostolos Kaldaras (Απόστολος Καλδάρας) ve Giorgos Mitsakis (Γιώργος Μητσάκης ) gibi genç sanatçılarla çalıştı.
(kaynak: newsbeast.gr)
Stratos Pagioumtzis; klasik rebetiko türünün amansız bir düşüşe geçtiği ve savaş sonrası dönemde yayılan batı popuna daha çok benzeyen, yeni Helen popüler müziği türünün yerini aldığı 1950'lerin ortalarına kadar plak kayıt endüstrisinde çalışmaya devam etti.
1960'ların sonlarına doğru rebetiko türü beklenmedik şekilde yeniden keşfedildi; marjinalleştirilmiş izleyici kitlesine yönelik geleneksel Mikro-Asya türünü geride bırakarak, daha uyumlu ve yenilenmiş seslerle, rebetiko yeni bir döneme başladı. Bu yeni dönem orta kesim için de hoştu, yüksek sosyal sınıflar için de.
(kaynak: newsbeast.gr)
Böylelikle Stratos Pagioumtzis ve Giorgos Zampetas (Γιώργος Ζαμπέτας) tarafından savaş öncesi rebetiko şarkılarının yeniden yorumlandı ve canlı konserlere devam edildi. Kariyeri boyunca kendi sesiyle 400'ün üzerinde şarkı kaydeden sanatçı, Ekim 1971'de pasaport almak için yeniden başvurdu. Bu kez pasaport verildi ve New York'a gitti. Sığınmacıların uğrak yeri haline getirdiği "Mağara" (Σπηλιά)'da çalıştı.
(kaynak:newsbeast.gr)
16 Kasım 1971'de 67 yaşında kulüpte verdiği konser sırasında sahnede beklenmedik bir şekilde öldü.
Ölümünde de "fakir" idi...
Onu memleketine geri götürüp gömmek için eski dostları ve ortakları tarafından bir bağış toplama etkinliği organize edilmesi gerekiyordu. Ancak cenaze masraflarını Giorgos Zampetas tarafından karşılandı.
Torunu Ánna Strátou-Pagioúmtzi (Άννα Στράτου-Παγιούμτζη'), bu yıl ağustos ayında dedesinin bir tür vasiyetini yerine getirerek, en sevdiği parçalardan oluşan bir CD çıkardı.
TorunuÁnna Strátou-Pagioúmtzi'nin bir totoğrafı. (kaynak: espressonews.gr)
Bu albüm ve çalışması hakkında şunları yazıyordu gazete:
"Dedem ben on dört yaşımdayken vefat etti. Hepimiz aynı evde birlikte yaşıyorduk: anne baba, büyükanne, büyükbaba. O salonda her zaman insanlar vardı. Vamvakaris, Papaioannou, Zambetas ve tüm büyük yaratıcılar eve gelir ve oturma odasında kayıt yaparlardı. Belki de bu yüzden rebetiko'yu ve özgün türküleri de bu kadar çok sevdim. Ben onlarla büyüdüm" diyor Anna Stratou-Payoumtzi, efsanevi rebetle geçirdiği çocukluğuna dair anılarını bizimle paylaşırken. Aslınd, Stratos Payoumtzis'in temsil ettiği müzik türünün yeniden ön planda olabileceğini de ekliyor. "Rebetiko şarkısının yeniden canlandırılabileceğine inanıyorum. Rebetiko geçici bir moda değil. Yüreklere derinden kazınmış bir şarkı türü. Ben de bunu kendi tarzımda, belki biraz daha modern bir şekilde yeniden ön plana çıkarmak istiyorum. Yani genç nesillerden bazıları bunu bizim gibi sevebilir. Stratos Payoumtzis'in harika müzik eserinin daha fazla dinleyiciye ulaşması ve daha fazla kalbe dokunması için, halihazırda yayınlanmış olan üç şarkıya ek olarak eylül ayından itibaren yeni şarkılar da eklenecek"... (Espresso,2023) [1]
DİSKOGRAFİ
Burada yapabildiğim ölçüde bir diskografi çıkartmaya çalıştım. Hemen belirtmeliyim ki çalışmanın büyük bölümü, 2008'den bu yana takip ettiğim "discogs.com" a aittir.
A Περάσανε Τα Χρόνια Τα Παλιά - Stratos Pagioumtzis ve Alexándra Biliká
B Έχασα Το Κατερινιώ - Stratos Pagioumtzis ve Alexándra Biliká
Etiket: Philips – 7808, Philips – 332 108 PF
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
Maria Konstantinou (Μαριώ Κωνσταντινίδου) ile birlikte
A Καημό Μεσ' Την Καρδούλα Μου - Stratos Pagioumtzis ve Maria Konstantinou
B Ένας Ένας Φεύγει - Stratos Pagioumtzis ve Maria Konstantinou
Etiket: Philips – 7769, Philips – 332 069 PF
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
Anastásios Déllios (Αναστάσιος Δέλλιος) ile birlikte
A Το Σακκάκι - Stratos Pagioumtzis ve Anastásios Déllios
B Ξαναρχίζω Τα Παληά Μου - Stratos Pagioumtzis ve Anastásios Déllios
Etiket: Philips – 332035 PF
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
1962 yılı kayıtları
A Ωραία Αιγιώτισσα-Λεμονάκι Μυρωδάτο-Ένα Νερό Κυρα-Βαγγελιώ - Stratos Pagioumtzis
B Ένα Καράβι Από Τη Χιό-Καραγκούνα-Μαντινάδες - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 7837
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
A Η Καινούργια Παλτουδιά - Stratos Pagioumtzis
B Ο Άνθρωπος Που Αγάπη Δεν Γνωρίζει - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 332 147PF, Philips – 7847
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
A Σιγανοψιχάλισμα - Stratos Pagioumtzis
B Της Καρδούλας Μου Ο Πόνος - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 332 118 PF, Philips – 7818
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
A Μπαρμπά Γιάννη Κανατά, Γεια Σου Δημητρούλα - Stratos Pagioumtzis
B Εγώ Το Πίνω Και Το Λέω, Σουρωμένος Θάρθω Πάλι - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 332 076 PF, Philips – 7776
Format: Vinyl, 7", 45 RPM
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı, Rebetiko
Giórgos Mouflouzélis (Γιώργος Μουφλουζέλης) ile birlikte
A Φίνος Και Ρεφαρισμένος - Stratos Pagioumtzi ve Giórgos Mouflouzélis
B Ας Χωρίσουμε - Stratos Pagioumtzi ve Giórgos Mouflouzélis
Etiket: Philips – 7854
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
Sántra Bílika (Σάντρα Μπιλικά) ile birlikte
A Ο Βοτανικός - Stratos Pagioumtzis
B Σταύρο Χρυσέ Μου Φίλε Μου - Stratos Pagioumtzis ve Sántra Bílika
Etiket: Philips – 332 125 PF, Philips – 7825
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı, Rebetiko
1963 yılı kayıtları
A Μανούλα Μου, Μάνα - Stratos Pagioumtzis
B Τέτοια Νιάτα Τέτοια Κάλη - Stratos Pagioumtzis
Etiket: 7951, Philips – 332 251 PF
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
A Να Στερέψουν Τα Ποτάμια - Stratos Pagioumtzis
B Να Ήξερα Το Τέλος Μου - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 7909, Philips – 332 209 PF
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
A Αν Είχε Ο Χάρος Δυο Παιδιά - Stratos Pagioumtzis
B Όσοι Με Λένε Άσωτο- Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 332 236 PF, Philips – 7936
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
Pétros Ntaís (Πέτρος Νταής), Fótis Pagioumtzís (Φώτης Παγιουμτζής) ile birlikte
A Λογαριασμό Δεν Δίνω - Stratos Pagioumtzi, Pétros Ntaís ve Fótis Pagioumtzís
B Δέκα Συμβουλές - Stratos Pagioumtzi, Pétros Ntaís ve Fótis Pagioumtzís
Etiket: Philips – 332 265 PF, Philips – 7965
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
Giota Gianna (Γιώτα Γιάννα) ile birlikte
A Μέσ' Στης Πεντέλης Τα Βουνά - Stratos Pagioumtzi ve Giota Gianna
B Δε Με Νοιάζει - Stratos Pagioumtzi ve Giota Gianna
Etiket: Philips – 7878, Philips – 332 178 PF
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single, Mono
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Rebetiko
1964 yılı kayıtları
A Στο Καπηλιό Κατέβηκα - Stratos Pagioumtzis
B Με Τις Αριστοκράτισσες - Stratos Pagioumtzis
Etiket: RCA Victor – 48g 2478
Format: Vinyl, 7", 45 RPM
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
Pítsa Nénkri (Πίτσα Νέγκρι) ile birlikte
A Σ' Ένα Βουνό Τραγούδισα - Stratos Pagioumtzis ve Pítsa Nénkri
B Δεν Θ' Αντέξω Άλλη Στενοχώρια - Stratos Pagioumtzis ve Pítsa Nénkri
Etiket: RCA – 48g 2491
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single, Mono
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Rebetiko
---- 1964_2a -----
1965 yılı kayıtları
A Ο Ετοιμοθάνατος - Stratos Pagioumtzis
B Τα Πιο Όμορφα Μάτια - Stratos Pagioumtzis
Etiket: RCA – 2566
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil :
A Γλυκοχαράζη Ο Ουρανός - Stratos Pagioumtzis
B Έχει Καρδιές Που Χαίρονται - Stratos Pagioumtzis
Etiket: RCA Victor – 48g 2599
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single, Mono
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Rebetiko
A Στης Πειραϊκής Τα Βράχια - Stratos Pagioumtzis
B Χάσου Και Σύ Φεγγάρι - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Philips – 332 335 PF, Philips – 6035
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı, Rebetiko
Giánnis Markópoulos (Γιάννης Μαρκόπουλος) ve Fofó Strátou (Φωφώ Στράτου) ile birlikte
A Εχτές Αργά Το Δειλινό - Stratos Pagioumtzis, Giánnis Markópoulos ve Fofó Strátou
B Μου Κλεισές Κρυφά Το Μάτι - Stratos Pagioumtzis, Giánnis Markópoulos ve Fofó Strátou
Etiket: RCA Victor – 48g 2577
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
1966 yılı kayıtları
A Μανάκι Μου Μανάκι Μου - Stratos Pagioumtzis B Φωτιά Θα Βάλω Μόνος Μου - Stratos Pagioumtzis
Etiket : Philips – 332 410 PF, Philips – 6110 Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single Ülke : Yunanistan Tür : Folk, Dünya müziği, Country Stil : Halk şarkısı, Rebetiko
Mários Kóstoglou (Μάριος Κώστογλου) ile birlikte
A Ντουντού - Stratos Pagioumtzis
B Τα Καζίνα - Stratos Pagioumtzis, Mários Kóstoglou
Etiket: Βεντέττα – ΒΕ - 158
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
1967 yılı kayıtları
A Το Κορίτσι Μην Πειράζεις - Stratos Pagioumtzis
B Μου Μιλάς Με Μάτια Δακρυσμένα - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Βεντέττα – ΒΕ-071
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
A Είμαι Ο Στράτος Παγιουμτζής - Stratos Pagioumtzis
B Στην Καλαμπάκα Μια Βραδυά - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Βεντέττα – ΒΕ-072
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
------
Fofó Strátou (Φωφώ Στράτου)ile birlikte
A Το Μινόρε Του Στράτου - Stratos Pagioumtzis
B Πλανεύτρα Της Αγάπης - Stratos Pagioumtzis, Fofó Strátou
Etiket: RCA Victor – 48g 2675
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Rebetiko
Fofó Strátou (Φωφώ Στράτου) ve Kaíti Thými (Καίτη Θύμη)ile birlikte
A Μη Πειράζης Το Κορίτσι - Stratos Pagioumtzis, Kaíti Thými
B Κάνω Μια Και Κάνεις Δέκα - Stratos Pagioumtzis, Fofó Strátou
Etiket: RCA Victor – 48g 2628
Format: 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
1968 yılı kayıtları
Eski rebetiko zamanı (Τον Παληό Ρεμπέτικο Καιρό) adlı albüm
A1 Αλήτη Μ' Είπες Μια Βραδυά
A2 Έχασα Την Μανούλα Μου
A3 Ο Πασατέμπος
A4 Σιγανοψιχάλισμα
A5 Βαγγελιώ Δεν Είσαι Εντάξει
A6 Ο Άνθρωπος Που Αγάπη Δεν Γνωρίζει
A7 Η Άμαξα Μεσ' Τη Βροχή
B1 Τρεις Μάγκες Τρεις Γερόμαγκες
B2 Ο Βοτανικός
B3 Μεσ' Της Πεντέλης Τα Βουνά
B4 Έχω Μια Δεκάρα Τρύπια
B5 Όσοι Με Λένε Άσωτο
B6 Ζούλα Σε Μια Βάρκα Μπήκα
B7 Καταραμένη Φτώχεια
Etiket:Philips – 650 134
Format: Vinyl, ....", 33 1/2 RPM
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı, Rebetiko
1969 yılı kayıtları
Stylianos Kazantzidis (Στυλιανός Καζαντζίδης), Kiriaki Papadopoulou (Κυριακή Παπαδοπούλου), Αggeliki Kalaitzi (Αγγελική Καλαϊτζή), Panayota Mandaraki (Παναγιώτα Μανταράκη) ile birlikte
A1 Τώρα Που Φεύγω Απ΄ Τη Ζωή - Stylianos Kazantzidis, Kiriaki Papadopoulou
A2 Κάτσε Στον Καναπέ Μου - Αggeliki Kalaitzi
B1 Τα Δυο Ομορφά Σου Μάτια - Panayota Mandaraki
B2 Ψαρά Μου Την Ψαρόβαρκα - Stratos Pagioumtzis
Etiket: Olympic (2) – EP-2405-6
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, EP, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
1970 yılı kayıtları
Fotis Gkiokas (Φώτης Γκιώκας) ile birlikte
A Εξ Επαφής - Stratos Pagioumtzis, Fotis Gkioka
B Τι Είμαστε Οι Μαύροι - Stratos Pagioumtzis, Fotis Gkioka
Etiket: Polyphone (3) – PS 254
Format: Vinyl, 7", 45 RPM, Single
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Halk şarkısı
2001 yılı kayıtları
Vasílis Tsitsánis şarkıları (Τραγουδά Βασίλη Τσιτσάνη) adlı CD
1 Ο Γάμος του Τσιτσάνη
2 Την Κυριακή Το Δειλινό
3 Για μια Ξανθούλα
4 Σε Ζηλεύω Και Πονώ
5 Να Πάμε Για Τη Βούλα
6 Ο Τσιτσάνης στο Μόντε Κάρλο
7 Της Μαστούρας ο Σκοπός
8 Μια Νύχτα Στο Πασαλιμάνι
9 Με Γυναίκες μην Τραβιέσαι
10 Βαρκα Γιαλό
11 Ο Σεργιάνης
Etiket:Eros Music – 00322
Format: CD
Ülke:Yunanistan
Tür : Folk, Dünya müziği, Country
Stil : Rebetiko
--- DİPNOT
[1] Helencesi benden iyi olanlar için:
"Εφυγε από τη ζωή όταν εγώ ήμουν δεκατεσσάρων. Μέναμε όλοι μαζί στο ίδιο σπίτι. Οι γονείς, η γιαγιά, ο παππούς. Σε εκείνο το σαλόνι υπήρχε πάντα κόσμος. Ο Βαμβακάρης, ο Παπαϊωάννου, ο Ζαμπέτας και όλοι οι μεγάλοι δημιουργοί ερχόταν στο σπίτι και ηχογραφούσαν στο σαλόνι. Ισως για αυτό αγάπησα κι εγώ τόσο πολύ το ρεμπέτικο και το αυθεντικό λαϊκό τραγούδι. Με αυτά μεγάλωσα» σημειώνει στη συνέχεια η Αννα Στράτου-Παγιουμτζή, καθώς μοιράζεται μαζί μας αναμνήσεις της από τα παιδικά της χρόνια δίπλα στον θρυλικό ρεμπέτη. Οπως προσθέτει, μάλιστα, το είδος μουσικής που εκπροσωπούσε ο Στράτος Παγιουμτζής μπορεί κάλλιστα να βρεθεί ξανά σε πρώτο πλάνο. «Πιστεύω ότι το ρεμπέτικο τραγούδι μπορεί να αναβιώσει. Το ρεμπέτικο δεν είναι μόδα. Είναι τραγούδι βαθιά ριζωμένο στις καρδιές. Κι εγώ θέλω να το ξαναφέρω στο προσκήνιο με έναν δικό μου, ίσως λίγο πιο σύγχρονο τρόπο. Ετσι, κάποιοι από τις νεότερες γενιές ίσως το αγαπήσουν όπως εμείς. Εκτός από τα τρία τραγούδια που έχουν ήδη κυκλοφορήσει θα υπάρξουν κι άλλα από τον Σεπτέμβριο, με σκοπό το θαυμάσιο μουσικό έργο του Στράτου Παγιουμτζή να φτάσει σε περισσότερους ακροατές και να αγγίξει περισσότερες καρδιές» καταλήγει." (Espresso,2023)
---
KAYNAKÇA
---, -. (2023).
Στράτος Παγιουμτζής,
https://www.sansimera.gr/biographies/308, son erişim tarihi: 19 Kasım 2023.
espressonews.gr, (2023),
Η εγγονή του Στράτου Παγιουμτζή φέρνει ξανά στο προσκήνιο τρία διαχρονικά μουσικά «διαμάντια» του κορυφαίου ρεμπέτη
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
